ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
57
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح ملك الشعراء بهار ) ( فارسى )
قيدافه شد ، و با وى آخر كار صلح افتاد ، و همه پادشاهان حدود مشرق بطاعت آمدند [ 1 ] و بهرى را بكشت ، و آن را شرحهاست اگر خداى خواهد گفته شود . و پيشتر از حرب دارا مغرب سرتاسر گرديده بود ، و به مغرب الشّمس رسيده چنانك آيت قرآن مجيد بدان ناطقست ، و بعد از آن سدّ ياجوج و مأجوج بست از خشتهاء آهنين ساخته ، و از ارزيز و مس و اخلاطها در ميانه تعبيه كرده بر ان سان كه مهندسان روم توانند ساخت ، و به آتش بتافتند تا بگداخت ، و بيكى پاره گشت سخت ، و اين ذكر را تصديق قول ايزديست در سورت الكهف ، و بران جايگاه بفرمود نبشتن چون تمام گشت : بِسْمِ اللّهِ الأَعَزِّ الاكْرَمِ بُنِىَ هَذا السَدُّ بِقُوَّةِ اللّهِ و سَيَلْبِثُ ما شاءَ اللّه فَاذا مَضى ثمانَ مايةَ وَ سِتونَ سنةَ من الالفِ الاخير ( 38 - آ ) يَنْفَتِحُ هذَا السَدّ وَ ذلِكَ عِندَ كَثْرَةِ الخَطايا و الذُّنوب و تَقَطّعِ الارْحام [ و ] قَساوَةِ القُلوب فَيَخْرُجُ من هَذَا السَدّ مِن هذ [ ه ] الامَمْ ما لا يُحْصِيهِ الَّا اللّه فَيَبْلُغونَ مَغارِبَ الشَمْس وَ ياكُلونَ جَميع ما يَصِلون الَيهم مِنَ الطَعام وَ الثَمَر حَتّى يُفيضونَ الى الحَشيش وَ وَرَقِ الشَجَرِ و يَشرِبُونَ جَميعَ ما يَمُرّونَ بِهِ مِنَ الميَاه حَتى لا يَدْعُونَ مِنهُ حَسْوَةً فَاذا بَلَغوْا ارضْ السَابُوس يَهلِكُونَ عَن آخِرهم بِاذْنِ اللهِ و امرِهْ [ 2 ] . و سكندر دوازده پاره شهر بنا كرد : اسكندريه اندر مصر كه عجايب تر بنياد و مناره بست [ 3 ] و طلسم آن بليناس كرد در عهد خويش ، و شهر مرو بخراسان ، و شهر صدره بر ساحل بحر ، و شهر مكر بر زمين چين اندر ، و شهر ابهر ، و شهرستان اسپاهان [ 4 ] همچنين گويند از بناى اسكندرست ، و ديگر بروم ، و ميسان ، و سمرقند ، و بابل ، و هر جايگاه ، و اين شهرها [ ى ] زمين ايران را پارسيان منكراند ،
--> [ ( 1 ) ] اسكندر در خاك سكاهاى وراى جيحون پيشرفتى نكرد [ ( 2 ) ] اين كتيبهء اسكندر و پيشبينى او را مورّخان و جغرافيا نويسان قرون اوليهء اسلامى تا جائى كه حقير استقصا كرد هيچكدام ذكر نكردهاند با آنكه هر كدام داستانهائى راست و دروغ از سدّ اسكندر نگاشتهاند ! [ ( 3 ) ] ظ ، ايست ، [ ( 4 ) ] طبرى : جى ( 2 - 1 ص 702 )